 Temat z pozoru tylko błachy. Bardzo często spotykam się z pytaniami dotyczącymi sposobów konserwacji i czyszczenia bębnów, talerzy czy hardware’u. Najczęściej padają one z ust młodszych kolegów w momencie kiedy ich niedawno zakupione, często wymarzone, wybłagane u rodziców, lub ciężko ,,zarobione” na wakacjach instrumenty zdążyły pokryć się kurzem i brudem, a mechanizmy zaczęły wydawać dźwięki, które z pewnością można by zaliczyć do muzyki ale raczej mocno alternatywnej ( tutaj nasuwa mi na myśl się dźwięk skrzypiącej stopki Johna Bonhama w utworze ,,Since I’ve Been Loving You” legendarnej grupy Led Zeppelin :)
Aby się dowiedzieć co i jak – a przede wszystkim czym - czyścić, smarować, nabłyszczać itp., itd. spróbujmy podzielić nasz sprzęt na kilka kategorii pod kątem powyższych czynności. 1 – KORPUSY DREWNIANE Większość współcześnie produkowanych bębnów posiada dwa rodzaje wykończenia. Pierwszym z nich jest lakier – najczęściej poliuretanowy – polerowany na wysoki połysk. Drugim, tańszym sposobem wykończenia jest okleina z tworzywa sztucznego. Bardzo rzadko spotyka się wykończenia naturalne czyli woskowanie lub impregnowanie specjalnymi olejkami. Do czyszczenia korpusu oklejanego potrzebujemy po prostu delikatnego detergentu i miękkiej szmatki. Korpusy lakierowane są nieco bardziej wymagające. Do ich czyszczenia najlepszymi środkami są popularne w gospodarstwie domowym środki do czyszczenia mebli ( Pronto, Sidolux itp. ). Środki takie zawierają substancje czyszczące, polerujące, antystatyczne, ale największą ich zaletą jest to że większość z nich skutecznie chroni lakier przed działaniem promieni UV co zapobiega jego starzeniu się a przede wszystkim chroni kolor przed wyblaknięciem.. Środki takie należy nanosić zgodnie z zaleceniami na opakowaniu a następnie polerować powierzchnie korpusu przy pomocy miękkiej ściereczki. Najodpowiedniejsze do tego celu są nowoczesne ściereczki nie pozostawiające włosków wykonane z mikrofibry. Nie nadają się do tego celu ręczniki papierowe, tkaniny z włokien sztucznych ponieważ są ostre lub pozostawiają fragmenty włókien. Nie należy też przesadzać z nanoszeniem zbyt dużych ilości preparatów, ponieważ większośc z nich zawiera również substancje tworzące ochronne powłoki i zbyt duża ilość przy dużej częstotliwości stosowania spowoduje powstanie z czasem nieładnej skorupy . Jako, że większość nowoczesnych mebli posiada również metalowe elementy niektóre z tych środków również bardzo dobrze czyszczą lugi i obręcze. Oczywiście jeśli nasz instrument jest z jakichś powodów wyjątkowo pobrudzony ( np.:oblany napojami po występie w gorącej pubowej atmosferze) warto wstępnie po prostu go umyć wilgotną ściereczką ale dotyczy to wyłącznie instrumentów lakierowanych i oklejanych. Absolutnie nie wolno stosować rozpuszczalników organicznych, czy alkoholu ! Natomiast wbrew pozorom bardzo dobrze czyszczą one brudne naciągi. Z instrumentami woskowanymi czy impregnowanymi należy obchodzić się wyjątkowo troskliwie. Są one podatniejsze na wszelkiego rodzaju zaplamienia, przebarwienia, zarysowania. Do ich konserwacji należy używać wyłącznie bardzo dobrej jakości środków przeznaczonych do konserwacji tak wykańczanych mebli lub antyków. 2 – KORPUSY METALOWE ORAZ CHROMOWANE CZęŚCI HARDWARU Metalowe korpusu werbli można czyścić na kilka sposobów. Dobre efekty przynoszą sposoby omawiane w poprzednim punkcie. W przypadku dużych zabrudzeń korpusów mosiężnych lub miedzianych można spróbować środków przeznaczonych do talerzy. Ślady po klejach, nalepkach, taśmie klejącej usuwamy za pomocą czystej benzyny ekstrakcyjnej. Bardzo dobre efekty – szczególnie przy czyszczeniu korpusów starych, z odpryskami chromu, śladami rdzy - przynosi posługiwanie się preparatami do konserwacji chromu dostępnymi w sklepach motoryzacyjnych ( np.: Plastmal ). Środki te pozostawiają cieniutką warstewkę teflonu zapobiegającą ponownemu szybkiemu powstawaniu rdzy, patyny. Statywy z reguły są zwykle bardziej brudne niż instrumenty i przed zastosowaniem środków konserwujących należy je po prostu umyć z dodatkiem delikatnego detergentu ( płyn do naczyń itp.). Oczywiście nie należy ich kąpać lub polewać wodą lecz wystarczy przetrzeć. 3 – TALERZE Cóż. Tutaj nie ma wielkiego wyboru. Zdecydowanie najlepszymi i najskuteczniejszymi środkami do czyszczenia i konserwacji talerzy są oryginalne preparaty produkowane przez producentów talerzy. W przypadku nowych talerzy przez jakiś czas w zupełności wystarcza mycie płynem do mycia naczyń. Z biegiem czasu talerz matowieje powstają plamy, pojawia się patyna. Nie polecam stosowania środków chemicznych niewiadomego pochodzenia nieprzeznaczonych specjalnie do instrumentów muzycznych. Można spróbować preparatów do instrumentów dętych blaszanych. Polerowanie pastami polerskimi należy stosować wyjątkowo oszczędnie i umiejętnie i tylko w ostateczności licząc się z utratą wszelkich napisów z logo producenta itp. Zdecydowanie odradzam polerowanie maszynowe. Zbyt duża prędkość polerki może doprowadzić do zebrania zbyt dużej ilości brązu i rozgrzania talerza powodując nieodwracalne zmiany w jego strukturze co będzie skutkować bądź zmianą charakteru brzmienia , odkształceniem bądź pogorszeniem jego wytrzymałości mechanicznej. Najlepszym sposobem na utrzymanie talerzy w czystości jest po prostu nie dotykanie ich rękami bez potrzeby. Talerze nalezy starać sie trzymać z dala od wilgoci, jednak nie trzeba przejmować sie zbytnio śladami po graniu. Brzmienie talerza zmienia sie wraz z warstwą brudu na nim, wiec należy sprawdzić, czy na nasze ucho talerz brudny brzmi tak samo/ lepiej. W przeciwnym razie raz na rok mozna sie pokusić o wyczyszczenie talerzy specjalnym preparatem zgodnie z instrukcjami uzytkowania. 4 – MECHANIZMY Mechanizmy pedału dużego bębna oraz statywu hi-hatu należy okresowo smarować lub oliwić. Dotyczy to wszystkich elementów ruchomych jak niezamknięte łożyska, zaczepy sprężyn, łańcuchy, pręt główny hi-hatu, zawiasy footboardu. Oczywiście nie musimy smarować tych elementów o ile są wyposażone w łożyska zamknięte. £ożyska tego typu są stosowane praktycznie we wszystkich nowych, nowoczesnych mechanizmach i są bezobsługowe. W przypadku uszkodzenia lub zużycia należy je po prostu wymienić. Do smarowania stosujemy oliwkę maszynową do mechanizmów precyzyjnych lub rzadziej do niektórych elementów smar do łożysk tocznych. Jeśli zachodzi konieczność wyczyszczenia w/w elementów należy mechanizm rozmontować, zabrudzone elementy wypłukać w benzynie ekstrakcyjnej ( pozostawiając je w niej na kilka godzin ), wysuszyć i następnie po zmontowaniu naoliwić lub nasmarować. UWAGA! Nie wolno stosować benzyny do elementów z tworzyw sztucznych!. Nie należy też przesadzać ze smarowaniem. Zbyt duże ilości oliwki i smaru przyciągają brud i kurz. Lepiej smarować częściej ale małymi ilościami. Nadmiar oliwki lub smaru należy po prostu wytrzeć. NA KONIEC KILKA PRAKTYCZNYCH RAD JAK POSTęPOWAć ZE SWOIMI INSTRUMENTAMI. - zanim zaczniesz grać umyj ręce, przetrzyj powierzchnie membran i talerzy czystą ściereczką, - graj tylko czystymi pałkami z nierozbitymi główkami – grając na brudnych naciągach przenosisz brud na pałki a stamtąd na talerze, - po skończonej grze nakryj zestaw perkusyjny aby się nie kurzył, - używaj wyłącznie pokrowców lub twardych futerałów wyściełanych od wewnątrz miękkim materiałem, szczególnie jeśli masz lakierowane bębny, - nie narażaj bębnów na długotrwałe działanie światła słonecznego, wilgoci, za niskiej lub za wysokiej temperatury - nie narażaj bębnów na duże skoki temperatur – po przeniesieniu w miejsce gdzie temperatura jest o kilkanaście stopni inna nie wyjmuj od razu instrumentów z pokrowców – daj im się zaaklimatyzować - nigdy nie kładź bębnów na kamiennej czy betonowej podłodze, - zawsze stosuj na statywach koszulki i filce i sprawne mechanizmy zabezpieczające talerz przed przypadkowym odkręceniem się, - nigdy nie dotykaj talerzy brudnymi spoconymi palcami i nie dawaj tego robić innym, |